Manganit
transport sanitarny Kryształy zwykle długosłupowe do igiełkowych, silnie zbrużdżone równolegle do wydłużenia, ubogie w ściany. Bogate w ściany kryształy są z reguły krótkosłupkowe i tworzą przerosłe bliźniaki kolankowe lub krzyżowe. Kryształy wykazujące oznaki wietrzenia mają silnie wytrawione główki. Promienisty, łodygowy, często zebrany w radialne lub bezładne wiązki, rzadko ziarnisty. Charakterystyczne pseudomorfozy po kalcycie. Lupliwość: doskonała; gęstość: 4,3-4,4; barwa: brunatnoczarny, nadwietrzały ma barwę stalowoszarą, rysa czarna. Powstawanie i wystąpienia. Rzadko zachowany w stanie nie zmienionym, zwykle częściowo lub całkowicie przeobrażony w piroluzyt. Tworzy się głównie w niskotemperaturowych żyłach hydrotermalnych, jako produkt wyługowania i w płytkomorskich osadach. Najładniejsze kryształy na świecie pochodzą z IIfeld/ Harz, Niemcy (do 10 cm wielkości). W porfirach i melafirach koło Elgersburga, Óhrenstock/ Thiiringer Wald, Niemcy; Botallack-Mine/ Kornwalia, Wielka Brytania; Brideville/ Nowa Szkocja, Kanada. Znaczenie i zastosowanie. Ważniejsza ruda manganu. Mangan znajduje zastosowanie jako składnik stali szlachetnych, do odsiarczania w procesie hutniczym, jako nośnik tlenu w wielu technologiach chemicznych, do odbarwiania szkła, do produkcji suchych baterii i do otrzymywania soli manganu. bramka heyah
